پشتیبانی

چارچوب نظری مرجعیت و جامعیت قرآن در تحول علوم انسانی دراندیشه مدیریتی امام خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

جامعه المصطفی العالمیه

چکیده

علوم انسانیِ رایج، به دلیل انفصال از هدایت وحیانی و اتکای صرف بر عقل محدود بشر، دچار بحران معرفتی و اخلاقی شده و به ابزاری برای سلطه و استثمار تبدیل گردیده است. در این میان، قرآن کریم به عنوان کامل‌ترین منبع الهی، می‌تواند مرجعیت حاکم بر نظریات علوم انسانی را ایفا کند. این پژوهش از نوع بنیادی-نظری بوده و با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد اجتهادی و استنباطی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که جامعیت قرآن در سه قلمرو عمقی، زمانی و مکانی قابل تبیین است و قرآن ضمن ارائه راهکارهای مدیریت روابط چهارگانه انسان، به عنوان چارچوب هنجاریِ علوم انسانی عمل می‌کند. مرجعیت علمی قرآن نیز در سه ساحت منابع، روش و ارزش‌گذاری تحقق می‌یابد و از منظر اندیشه مدیریتی امام خامنه­ای، این مرجعیت به معنای «فصل‌الخطاب بودن» قرآن در تعارض با نظریات بشری است، نه «منبع بودن» برای تمام گزاره‌های علمی. پذیرش جامعیت و مرجعیت علمی قرآن، شرط لازم و ضروری برای تحول در علوم انسانی و طراحی الگوی مدیریت فرهنگیِ قرآنی است. این چارچوب نظری می‌تواند ضمن حفظ پویایی علمی، از انحراف علوم انسانی به سمت سکولاریسم و ابزارگرایی جلوگیری کرده و زمینه دستیابی به «مرجعیت علمی» مورد نظر رهبر معظم انقلاب را فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها