دانشآموخته دکتری قرآن و علوم (گرایش مدیریت)، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث:
چکیده
قرآن کریم با بهرهگیری از الگوی فرعون، تصویری جامع و ساختاریافته از «مستکبران» ارائه میدهد که فراتر از روایت تاریخی صرف، قابلیت بسط به نظامهای سلطهگر معاصر را دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی‑تحلیلی و با مراجعه به تفاسیر معتبر، در پی شناسایی مؤلفههای رفتاری فرعون در قرآن و سپس بسط آنها به جریان استکبار جهانی امروز است. بر اساس یافتههای پژوهش، هفت مؤلفه رفتاری بنیادین از تصویر فرعون قرآنی قابل استخراج است: تکذیب حق، استکبارورزی، خودبرتربینی، طغیان و سرکشی، تهدید و ارعاب، تحمیق و تخدیر عقول، و گمراهسازی. این مؤلفهها در سه سطح شناختی (باورهای کاذب)، رفتاری (اقدامات عملیاتی) و ارزشی‑هویتی (جهانبینی خودخدابنیان) قابل تحلیل هستند. بسط این الگو به نظام سلطه معاصر نشان میدهد که «هندسه رفتاری استکبار» در طول تاریخ ثابت مانده و تنها ابزارهای آن تغییر کرده است؛ از انکار حقیقت در رسانههای جریان اصلی تا تحریمهای فلجکننده، از صنعت سرگرمی و تحمیق تودهها تا جنگ روایتها و تخریب شخصیت رهبران مقاومت. نظریه «تصویرشناسی رفتاری» قرآنی میتواند بهعنوان یک چارچوب تحلیلی بومی برای جریانشناسی استکبار جهانی در علوم سیاسی، دانش سازمان و مدیریت، ارتباطات و مطالعات منطقهای مورد استفاده قرار گیرد.
)